Jak nabywa się nowe kompetencje?

Proces skutecznego nabywania umiejętności nowych zachowań, skład się z kilku etapów uczenia się. Dla ułatwienia wyjaśnię teraz podstawowe pojęcia.

 

Różnice pomiędzy kompetencją, umiejętnością i zdolnością:

 

Kompetencja - w psychologii zwykło uważać się, że kompetencję tworzy konstelacja umiejętności, np. na kompetencję "asertywność" składa się kilka umiejętności: umiejętność odmawiania, umiejętność mówienia o swoich potrzebach, itp.

 

Umiejętność - jest to zachowanie lub proces psychiczny, nabyty w trakcie życia i pozostający pod kontrolą podmiotu.

 

Zdolność - jest to potencjał wrodzony, przejawiający się pod postacią zachowania lub procesu psychicznego, np. inteligencja jest zdolnością - rodzimy się z pewnym jej ilorazem. W gronie psychologów jest oczywiście mnóstwo dyskusji na temat skuteczności jej mierzenia, ale to inny wątek.

 

Proces psychiczny - możemy podzielić procesy zachodzące w człowieku na psychiczne i fizjologiczne. Psychiczne to np.: emocjonalne (złość), poznawcze (np pamięć, uwaga), fizjologiczne to np.: pocenie się, oddychanie.

 

Przejdźmy teraz do prześedzenia procesiu uczenia się zachowań.

 

proces uczenia się kompetencji, umiejętności interpersonalne

Zaczyna się od tego, że nie wiemy, czego nie umiemy (1) - nazywamy to nieświadomą niekompetencją.

 

Każdy z nas jest obserwatorem i widzi, że w jego otoczeniu znajdują się osoby, które potrafią coś, czego my sami nie potrafimy. Tak rodzi się (2) świadoma niekompetencja.

 

Zaczynamy podejmować próby zachowań podobnych do tych, które zaobserwowaliśmy i z czasem wytwarzamy swój własny styl "wykonywania" zachowania - powstaje (3) świadoma kompetencja.

 

Coraz swobodniej reprodukujemy dane zachowanie, aż zaczynamy je wykonywać bez udziału uwagi, niejako "podświadomie" - to jest (4) nieświadoma kompetencja. Zwalnia się zatem w naszym rezerwuarze uwagi miejsce i jesteśmy w stanie zauważyć kolejne zachowania, których jeszcze nie umiemy wykonać.

 

Wnioski:

- każdy z nas jest na każdym etapie procesu uczenia się jakiejś kompetencji, tzn. jeśli wydaje Ci się, że już wszystko umiesz to znaczy, że jesteś na etapie nieświadomej niekompetencji w kwestiach wielu nowych możliwości jakie stoją jeszcze przed Tobą.

- ważne jest, by przebywać w otoczeniu osób mądrzejszych, więcej umiejących lub czytać książki na poziomie, chodzić do teatru czy oglądać ambitne filmy - tylko tak możemy przekonać się, że inni ludzie mają umiejętności, których my jeszcze nie posiadamy. W ten sposób przechodzimy na etap świadomej niekompetencji.

- innym sposobem na przejście do etapu świadomej niekompetencji są szkolenia o formie wykładowej/ prezentacji - one dostarczają nam wiedzy na temat nowych zachowań. Przejście do etapu świadomej kompetencji wymaga praktyki - tu są pomocne szkolenia o charakterze warsztatowym. Samo szkolenie jest o tyle istotne, że wykwalifikowane osoby przekażą nam stosunkowo najlepsze wzorce zachowań. Jeśli nabędziesz niewłaściwe (w sensie nieskuteczne) wzorce zachowań, będziesz potrzebował najpierw wygasić poprzednie nawyki, żeby nabyć nowe - czyli wykonasz podwójną pracę.

- żeby przejść do etapu nieświadomej kompetencji, czyli mistrzostwa, musisz po prostu wykonać  wiele razy dane zachowanie.

- jeśli wydaje Ci się, że niczego nie umiesz lub też, że umiesz niewiele, oznacza to, że pod względem wielu kompetencji jesteś na poziomie nieświadomej kompetencji - zapomniałeś już, jak wiele potrafisz.

 

Ostatnia refleksja:

Jeśli zdarzyło Ci się patrzeć z podziwem i zazdrością na ludzi, którzy Twoim zdaniem wiele osiągnęli, myśląc "ja nigdy taki nie będę...", to wiedz, że z bardzo dużym prawdopodobieństwem, oni po prostu zdobyli pewną wiedzę. Następnie ćwiczyli, popełniali błędy, nie zrażali się, aż nauczyli się - negocjować, zdobywać, prosić, odmawiać, nagradzać innych... i siebie.

 

Jeśli ten artykuł wzbudził w Tobie jakąś refleksję lub odczucia - podziel się nimi ze mną zostawiając komentarz. Miło jest pisać i wiedzieć jakie to wzbudza reakcje u innych.

Możesz też zamówić newsletter z kolejnymi artykułami - spójrz w prawy dolny róg tej witryny.

Autor: Mateusz Dąbrowski - psycholog biznesu, coach, trener, prezes 4GROW.


Ciekawy Artykuł?

- podziel się z przyjaciółmi i rodziną:

Komentarze / Pytania:

Zobacz profil Użytkownika
Gość (Gość)

Nieładnie jest pisać o czymś co ma autora i nie podawać jego nazwiska. 4 stopni kompetencji Pan nie wymyślił...

Zobacz profil Użytkownika
Offline
Ekspert
Coach, Psycholog, Trener
Dołączył: 2010-04-07
Plusy: 1749

Ojej, jak oceniająco:) Jeśli coś wymyśliłem, nadaję temu nazwę i piszę, że to moje autorskie. Co do autora, zapraszam, napisz kto jest autorem. Ciekawy jestem czy wiesz, bo z tego co ja wiem, nie jest to bezsporna kwestia...:)

Zobacz profil Użytkownika
Gość (Gość)

Dziękuje. Dla mnie bardzo pomocny artykuł.

Pozdrawiam.

Adam.

Zobacz profil Użytkownika
Gość (Gość)

przedewszystkim majac wysoki poziom inteligencji emoxjonalnej na nikogo niepatrzymy z zazdroscia to jest bardzo negatywna emocja ktora powoduje powstrzynanie rozwoju osobistego nalezy postrzegac ludzi pozytywnie i wyciagac wnioski z ich osiagniec podpatrywac ipracowac nad uzyskaniem podobnych rezultatow do nich zalozyc cel i go realizowac ztak zwanym niepodwazalnym optymizmem ktory nieulega zakloceniu pod zadnym wzgledem przepraszam jezeli pana urazilem arogancja ale ni to bylo moim celem

Dodaj nową odpowiedź

Zawartość pola nie będzie udostępniana publicznie.
© copyright 4GROW 2010
Kontakt                            Regulamin i Polityka Prywatności
Design: LUK | Powered by YASNE