Kłótnie to wynik niejasnej komunikacji międzyludzkiej.

Nie wszystko oznacza dokładnie to, co Ci się wydaje. To, co mówisz i co robisz, jest zawsze w jakiś sposób odbierane przez otoczenie zewnętrzne.   

Wyobraź sobie sytuację, w której pewne małżeństwo szykuje się do wyjścia do teatru. Teatr znajduje się 10 minut drogi od ich domu, a seans zaczyna się punktualnie o 20:00. On jest już gotowy, ona jeszcze się przygotowuje. W pewnej chwili mąż zwraca się do żony : „Kochanie, jest 19:45…”

Zatrzymajmy się w tym miejscu.

Każdy komunikat składa się z kilku poziomów, których zrozumienie, pozwala na uniknięcie nieporozumień i konfliktów w relacjach z innymi ludźmi. Istnieje sześć takich poziomów: jeden jawny i pięć ukrytych. Von Thuna mówi o czterech poziomach - znanych jako kwadrat von Thuna, a które pokrywają wymienione niżej poziomy. Nasz model jest bardziej rozbudowany.

Pierwszy poziom – Treści i zawartości jest jawny. Wyrażają go wypowiedziane słowa. W naszym przypadku treścią jest stwierdzenie „Kochanie jest 19:45”.

Drugi poziom – Ujawniania siebie to uczucia, które towarzyszą danej treści np. „Jest 19:45, jestem trochę zniecierpliwiony…”

Trzeci poziom – Przyczyny to fakty, które wywołały reakcję rozmówcy w postaci nadania danego komunikatu np. „Powinniśmy wyjść o 19:50, żeby zdążyć”.

Czwarty poziom – Przesłania to oczekiwane konsekwencje wypowiedzenia komunikatu czyli w naszym wypadku „Pospiesz się! – jeśli za 5 minut nie będziesz gotowa, to spóźnimy się”.

Piąty poziom – Relacji oznacza jaką relację ze strony nadawcy wyraża przesłana wiadomość np. „Zależy mi na naszym wspólnym obejrzeniu filmu, spędzeniu czasu”.

Ostatni, szósty poziom – Potrzeb/oczekiwań bardzo często trudno trafnie zidentyfikować. Potocznie mówi się w tym wypadku o intencji, celowości nadania danej wiadomości. W  przypadku męża może to być np.  „chcę być punktualny, bo taką mam zasadę”; „chcę obejrzeć początek filmu, bo potem go nie zrozumiem” itp. W tym wypadku dość trudno odkryć jego potrzeby i oczekiwania. Możemy tylko domyślać się w jakim celu mąż zwrócił uwagę, swojej żonie, na konkretną godzinę.

Sztuka budowania pełnego zrozumienia i porozumienia z innymi, polega na właściwym odbiorze ukrytych poziomów komunikatu.

Jak stwierdziłem wcześniej, jedynym jawnym poziomem jest treść danego komunikatu. Jest ona zawsze zgodna z tym, co mówi do nas nasz rozmówca. Cały kłopot zazwyczaj leży we właściwym odczytaniu kolejnych, ukrytych poziomów komunikatu.

Aby uniknąć różnego rodzaju nieporozumień i konfliktów warto przyswoić technikę konstruktywnej krytyki zwaną Z-FUKO PZK.

W głównej mierze polega ona na ujawnieniu ukrytych poziomów komunikatu, w taki sposób aby odbiorca miał pełną świadomość tego, co masz na myśli. Jako odbiorca, możesz zadawać pytania o ukryte poziomy komunikatu, ale jako nadawca warto abyś wprost wyrażał swoje potrzeby, oczekiwania i emocje związane z treścią jaką zawierasz w swojej wiadomości. Liczy się to, byś w pełni rozumiał się z osobą, z którą rozmawiasz, ponieważ wówczas wymiana informacji między Wami jest pełna i pozwala właściwie ocenić wasze relacje i potrzeby.

Jakie korzyści możesz osiągnąć ze znajomości techniki Z-FUKO PZK?

Przede wszystkim, łatwiej będzie Ci interpretować ukryte poziomy komunikatu. Brak właściwej interpretacji przyczynia się często do nieporozumień, które mogą w przyszłości być zaczątkiem poważniejszych konfliktów.

Po drugie, tam gdzie jest Ci trudno zgadnąć sens danej wypowiedzi, wiesz o co potrzebujesz zapytać, żeby mieć jasność.

Po trzecie, Ty jako nadawca komunikatu wiesz doskonale, jakie poziomy są trudne do odgadnięcia, więc nie chcąc ryzykować trudnych sytuacji, masz szansę zawrzeć treści z poziomów ukrytych na poziomie zawartości (poziomie jawnym).

Jeżeli chcesz doświadczyć skuteczności odkrywania komunikacji w konkretnych sytuacjach, przyjdź na szkolenie z NLP i zaawansowanych aspektów komunikacji.